Trong xã hội hiện đại, việc thay đổi quyền nuôi con sau khi ly hôn không còn là một vấn đề hiếm gặp. Khi cuộc sống gia đình rơi vào tình trạng tan vỡ, vấn đề quyền nuôi con trở thành một trong những mối quan tâm hàng đầu của các bậc phụ huynh. Dù bản án ly hôn đã được tuyên, nhưng những thay đổi trong hoàn cảnh sống, khả năng tài chính, hoặc sự phát triển của trẻ có thể dẫn đến việc một trong hai bên phụ huynh yêu cầu thay đổi quyền nuôi con. Quy trình này không chỉ yêu cầu sự cân nhắc kỹ lưỡng từ pháp luật mà còn cần sự thấu hiểu sâu sắc về nhu cầu và quyền lợi của đứa trẻ. Hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây của Luật Minh Khang để hiểu rõ hơn về nội dung trên: Thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn tại Quận Đống Đa.

Cơ sở pháp lý

• Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.
• Bộ luật dân sự 2015
• Bộ luật tố tụng dân sự 2015
• Nghị quyết 326/2016/NQ-UBTVQH14

Điều kiện để thay đổi người trực tiếp nuôi con

Theo Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn như sau:

• Trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức được quy định tại khoản 5 Điều này, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.
• Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:

Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;

Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

• Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên.
• Trong trường hợp xét thấy cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con thì Tòa án quyết định giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự.

Hồ sơ yêu cầu thay đổi quyền nuôi con sau khi ly hôn cần những gì?

Để yêu cầu Tòa án thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn, người yêu cầu chuẩn bị hồ sơ bao gồm đầy đủ các giấy tờ, tài liệu sau:

• Đơn yêu cầu thay đổi quyền nuôi con; hoặc đơn khởi kiện yêu cầu thay đổi quyền nuôi con.
• Quyết định, bản án ly hôn đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án.
• CMND/CCCD/Passport của người yêu cầu.
• Giấy khai sinh của con.
• Các chứng cứ chứng minh cho việc khởi kiện thay đổi quyền trực tiếp nuôi con (đối với trường hợp có tranh chấp).

Cơ quan nào giải quyết thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn?

Theo quy định tại điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 thì tranh chấp hoặc yêu cầu về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp huyện.

Tại khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định về thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ thì thẩm quyền giải quyết vụ án về thay đổi người trực tiếp nuôi con của Tòa án theo lãnh thổ được xác định:

Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các Điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;

Các đương sự có quyền tự thỏa thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cá nhân hoặc nơi có trụ sở của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cơ quan, tổ chức giải quyết những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;

Tòa án nơi một trong các bên thỏa thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết yêu cầu công nhận sự thỏa thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

Nộp hồ sơ thay đổi quyền nuôi con tại đâu?

Theo quy định tại Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình, việc thay đổi quyền nuôi con sau khi ly hôn có thể là vụ án tranh chấp nếu cha, mẹ không thỏa thuận được hoặc do người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện dẫn đến người còn lại hoặc cá nhân, tổ chức khác phải khởi kiện để thay đổi người nuôi con.

Theo đó, tranh chấp (không thỏa thuận được mà phải khởi kiện) hay yêu cầu (thỏa thuận được) về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn đều thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

Căn cứ khoản 1 và khoản 2 Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết việc tranh chấp hoặc yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Đồng thời, điểm i khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định:

i) Tòa án nơi một trong các bên thoả thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết yêu cầu công nhận sự thoả thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn. Trường hợp cơ quan, tổ chức, cá nhân yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn thì Tòa án nơi người con đang cư trú có thẩm quyền giải quyết;

Như vậy, thẩm quyền giải quyết thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn là Tòa án nhân dân cấp huyện nơi một trong hai bên thỏa thuận thay đổi nuôi con cư trú, làm việc hoặc Tòa án cấp huyện nơi người con đang cư trú.

Thủ tục thay đổi quyền nuôi con

Theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014, việc thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn sẽ được thực hiện theo hình thức thoả thuận hoặc tranh chấp. Để biết thêm về cách thức này, mời bạn tham khảo tiếp bài viết dưới đây.

Thủ tục thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn theo thỏa thuận

Bước 1: Nộp hồ sơ yêu cầu

Theo quy định tại Khoản 2 Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Đồng thời, căn cứ theo quy định tại điểm i khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, quy định như sau:

i) Tòa án nơi một trong các bên thỏa thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết yêu cầu công nhận sự thỏa thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn. Trường hợp cơ quan, tổ chức, cá nhân yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn thì Tòa án nơi người con đang cư trú có thẩm quyền giải quyết.

Như vậy, khi cha, mẹ thỏa thuận được với nhau về việc thay đổi quyền nuôi con thì sẽ nộp hồ sơ yêu cầu tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi một trong các bên thỏa thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con cư trú, làm việc.

Bước 2: Nộp tiền tạm ứng lệ phí

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, nếu xét thấy hồ sơ đã đầy đủ, Toà án sẽ tiến hành thông báo cho người yêu cầu đóng tiền tạm ứng lệ phí, án phí. Theo nghị quyết 326/2016/NQ-UBTVQH14, lệ phí thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn là 300.000 đồng.

Bước 3: Toà án giải quyết yêu cầu

Sau khi người khởi kiện nộp lại biên lai nộp tiền tạm ứng án phí, lệ phí cho Toà án; Toà án sẽ tiến hành thụ lý và giải quyết vụ việc. Thông thường, thời gian giải quyết đối với yêu cầu dân sự sẽ kéo dài từ 02 – 04 tháng.

Thủ tục thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn theo hướng tranh chấp

Trường hợp cha, mẹ không thể thoả thuận với nhau; hoặc có căn cứ được quy định tại Điều 84 Luật HNGĐ 2014 thì cha, mẹ có quyền nộp đơn khởi kiện yêu cầu thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn. Các bước thực hiện cụ thể như sau:

Bước 1: Nộp hồ sơ khởi kiện

Theo quy định tại khoản 1 Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 thì hồ sơ khởi kiện giành lại quyền nuôi con sau ly hôn được nộp tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi người đang trực tiếp nuôi con cư trú hoặc làm việc.

Bước 2: Nộp tiền tạm ứng án phí

Sau khi nhận đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo, nếu xét thấy vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án thì Thẩm phán sẽ thông báo ngay cho người khởi kiện biết để họ đến Tòa án làm thủ tục nộp tiền tạm ứng án phí.

Căn cứ theo Nghị quyết 326/2016/NQ-UBTVQH14; án phí khởi kiện vụ án thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn là 300.000 đồng. Trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày nhận được giấy báo của Tòa án về việc nộp tiền tạm ứng án phí, người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí và nộp cho Tòa án biên lai thu tiền tạm ứng án phí.

Bước 3: Toà án giải quyết vụ án

Sau khi người yêu cầu/ người khởi kiện nộp tiền tạm ứng án phí; và nộp lại biên lai cho Toà án; Toà án sẽ tiến hành thụ lý, giải quyết vụ việc theo thủ tục chung. Thời gian giải quyết vụ án dân sứ thông thường sẽ từ 04 – 06 tháng.

Luật Minh Khang hỗ trợ các nội dung vụ việc như sau:

• Tư vấn quy định pháp luật, quyền lợi của người con và điều kiện để cha/mẹ giành quyền nuôi con
• Thực hiện soạn thảo toàn bộ đơn từ liên quan đến tranh chấp.
• Tư vấn thông qua thư tư vấn giải thích thắc mắc về quy trình khởi kiện.
• Cùng thân chủ tham gia tranh tụng tại phiên tòa sơ thẩm, phúc thẩm.
• Thực hiện soạn đơn kháng cáo, giải trình kháng cáo.
• Hướng dẫn đương sự thu thập tài liệu, chứng cứ chứng minh điều kiện nuôi con.

• Luật sư tư vấn quy định pháp luật, quyền lợi của người con và điều kiện để cha/mẹ giành quyền nuôi con.
• Luật sư thực hiện soạn thảo toàn bộ đơn từ liên quan đến tranh chấp.
• Luật sư tư vấn thông qua thư tư vấn giải thích thắc mắc về quy trình khởi kiện.
• Luật sư cùng thân chủ tham gia tranh tụng tại phiên tòa sơ thẩm, phúc thẩm.
• Luật sư thực hiện soạn đơn kháng cáo, giải trình kháng cáo.
• Luật sư hướng dẫn đương sự thu thập tài liệu, chứng cứ chứng minh điều kiện nuôi con.