Tranh chấp thừa kế là một trong những dạng tranh chấp chúng ta thường gặp phải trong đời sống hiện nay, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng tranh chấp trên. Tuy nhiên chỉ vì không hiểu rõ quy định của pháp luật về vấn đề này mà nhiều mâu thuẫn giữa anh chị em trong gia đình đã xảy ra. Nhằm cung cấp cho Quý khách hàng những thông tin về thừa kế và tranh chấp về thừa kế, hãy theo dõi bài viết: Giải quyết tranh chấp thừa kế tại Điện Biên của Luật Minh Khang.

Cơ sở pháp lý:

• Bộ luật dân sự 2015
• Bộ luật tố tụng dân sự 2015

Thừa kế là gì?

Thừa kế được hiểu là việc người chết chuyển dịch tài sản của mình cho người sống, tài sản của người chết gọi là di sản. Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Trường hợp Tòa án tuyên bố một người là đã chết thì thời điểm mở thừa kế là ngày được xác định theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.

Tranh chấp thừa kế là gì?

Tranh chấp thừa kế được hiểu là mâu thuẫn về lợi ích của những người thừa kế liên quan đến di sản. Tranh chấp thừa kế gồm tranh chấp thừa kế có di chúc và tranh chấp thừa kế không có di chúc, có thể kể các tranh chấp sau:

• Tranh chấp hàng thừa kế;
• Tranh chấp về di sản thừa kế;
• Tranh chấp về nội dung di chúc;
• Tranh chấp về chủ thể thực hiện nghĩa vụ của người để lại di sản;
• Tranh chấp về phân chia di sản thừa kế.

Nguyên nhân dẫn tới tranh chấp thừa kế?

Một số nguyên nhân dẫn tới tranh chấp thừa kế hiện nay :

• Do những đồng thừa kế không hiểu hoặc không biết quy định pháp luật về di chúc, chia di sản thừa kế;
• Do có hành vi gian dối trong quá trình khai nhận thừa kế;
• Do định kiến xã hội như tư tưởng con trai phải được phần hơn con gái; hoặc con cả phải được phần nhiều hơn con thứ; hoặc con ngoài giá thú, con nuôi thì không phải là con, không được quyền hưởng di sản.

Hai hình thức thừa kế theo quy định pháp luật.

Thừa kế theo pháp luật

Căn cứ theo Điều 649, Bộ luật dân sự 2015 thì thừa kế theo pháp luật được định nghĩa là “thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định”. Thừa kế theo pháp luật thường được áp dụng trong trường hợp như sau:

• Người chết không để lại di chúc.
• Người chết có di chúc nhưng không hợp pháp.
• Người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc cùng thời điểm với người lập di chúc, tổ chức, cơ quan được thừa hưởng di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.
• Người thừa kế theo di chúc không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

 Thừa kế theo di chúc

Căn cứ theo Điều 624, Bộ luật dân sự định nghĩa di chúc: “là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết”. Hình thức của di chúc có thể thành lập thành văn bản hoặc di chúc miệng.

Ngoài ra, theo Bộ luật dân sự thì mọi cá nhân đều có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình. Sau khi cá nhân lập di chúc chết, tài sản sẽ được phân chia theo nội dung của di chúc, miễn là di chúc đó hợp pháp, có hiệu lực pháp luật, và người thừa kế còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc tổ chức, cơ quan nhận thừa kế vẫn tồn tại và không từ chối việc nhận thừa kế.

Thời hạn khởi kiện đối với di sản thừa kế

Căn cứ vào Điều 623, Bộ luật dân sự 2015 thì thời hạn khởi kiện đối với di sản thừa kế được quy định như sau:

1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

1. a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;
2. b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.
3. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

3. Thời hiệu yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.”

• Di sản thuộc về quyền sở hữu của chủ thể đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236, Luật Dân sự 2015.
• Di sản thuộc về Nhà nước nếu như không có chủ thể nào đang chiếm hữu.

Người không được quyền hưởng di sản

Theo quy định tại điều 621 Bộ luật Dân sự 2015 thì nếu người thừa kế mà thuộc vào một trong các trường hợp sau đây thì sẽ không được hưởng di sản thừa kế:

• Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó;
• Người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản;
• Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng;
• Người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc; giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, hủy di chúc, che giấu di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản.

Tuy nhiên, nếu những người thừa kế mà thuộc vào một trong các trường hợp trên mà người để lại di sản biết và vẫn đồng ý cho họ được hưởng di sản thì những người này vẫn có quyền hưởng di sản thừa kế.

Thủ tục khởi kiện phân chia di sản thừa kế tại toà án

Bước 1: Nguyên đơn nộp một bộ hồ sơ khởi kiện đến Tòa án nhân dân có thẩm quyền, có thể nộp trực tiếp hoặc qua đường bưu điện. Hồ sơ gồm có:

• Đơn khởi kiện
• Bản sao giấy tờ chứng minh nhân thân (CCCD, Hộ chiếu, Khai sinh, Đăng ký kết hôn, Chứng nhận nuôi con nuôi…)
• Bản sao giấy chứng tử của người để lại di sản
• Bản sao giấy tờ liên quan đến di sản (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản gắn liền với đất, Sổ tiết kiệm…)
• Bản sao di chúc (nếu có)
• Các giấy tờ liên quan khác

Bước 2: Tòa án xem xét hồ sơ khởi kiện và yêu cầu nguyên đơn nộp tạm ứng án phí

Bước 3: Tòa án thụ lý giải quyết theo thủ tục tố tụng quy định tại Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, trong đó bao gồm các bước như: yêu cầu các bên cho ý kiến về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, hòa giải và công khai chứng cứ, thẩm định giá, xét xử sơ thẩm, xét xử phúc thẩm…

Bước 4: Yêu cầu thi hành bản án/quyết định giải quyết tranh chấp di sản thừa kế: Tranh chấp thừa kế sau khi được Tòa án giải quyết bằng một bản án, quyết định có hiệu lực mà người có nghĩa vụ không tự nguyện thực hiện thì người được thi hành án được quyền nộp đơn yêu cầu thi hành án tới Chi cục thi hành án dân sự để yêu cầu thi hành bản án/quyết định.

Luật Minh Khang hỗ trợ giải quyết tranh chấp thừa kế tại Điện Biên

• Tư vấn thừa kế theo di chúc và theo quy định pháp luật.
• Tư vấn thỏa thuận phân chia di sản thừa kế
• Tư vấn giải quyết tranh chấp
• Tư vấn, soạn thảo, lập di chúc đúng với quy định của pháp luật
• Tư vấn thủ tục yêu cầu công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế
• Tư vấn khởi kiện yêu cầu giải quyết tranh chấp thừa kế
• Tư vấn phân chia di sản thừa kế
• Tư vấn trình tự, thủ tục khởi kiện giải quyết tranh chấp
• Tư vấn thừa kế thế vị
• Tư vấn về thừa kế trong trường hợp vợ, chồng chia tài sản chung, đang xin ly hôn, đã kết hôn với người khác.
• Tư vấn về quan hệ thừa kế giữa con nuôi và cha nuôi, mẹ nuôi và cha đẻ, mẹ đẻ, Quan hệ thừa kế giữa con riêng và bố dượng, mẹ kế.

Khi khách hàng tại Điện Biên có nhu cầu cần Luật sư hỗ trợ giải quyết thủ tục tranh chấp thừa kế, đội ngũ Luật sư Minh Khang trên cơ sở nghiên cứu hồ sơ sẽ đưa ra các phương án giải quyết với mục tiêu đảm bảo tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.