Tranh chấp lao động xảy ra khi có sự bất đồng, mâu thuẫn về quyền và lợi ích giữa cá nhân hoặc tập thể người lao động và người sử dụng lao động. Vậy trong những trường hợp có tranh chấp, cách xử lý như thế nào sẽ đem lại lợi ích cho đôi bên, hạn chế thiệt hại không đáng có? Và để mọi người hiểu rõ hơn về thủ tục này thì  Luật Minh Khang sẽ có bài viết cụ thể về Giải quyết tranh chấp lao động mới nhất năm 2024

Cơ sở pháp lý

• Bộ luật Lao động 2019

Tranh chấp lao động là gì?

Căn cứ khoản 1 Điều 179 Bộ luật Lao động 2019 có giải thích tranh chấp lao động tại cơ sở lao động như sau:

Tranh chấp lao động là tranh chấp về quyền và nghĩa vụ, lợi ích phát sinh giữa các bên trong quá trình xác lập, thực hiện hoặc chấm dứt quan hệ lao động; tranh chấp giữa các tổ chức đại diện người lao động với nhau; tranh chấp phát sinh từ quan hệ có liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động.

Tranh chấp lao động hiện nay được chia thành 02 loại:

• Tranh chấp lao động cá nhân.
• Tranh chấp lao động tập thể.

Nhưng nhìn chung cả hai tranh chấp trên đều có đối tượng là NLĐ, tuy nhiên trong bài phân tích này chỉ tập trung vào thủ tục giải quyết tranh chấp lao động giữa cá nhân NLĐ với bên doanh nghiệp.

Ai có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động?

Dựa theo quy định của Điều 181, Bộ Luật Lao động năm 2019, các cơ quan và tổ chức liên quan trong quá trình giải quyết tranh chấp lao động chịu trách nhiệm như sau:

• Cơ quan quản lý nhà nước về lao động phải hợp tác chặt chẽ với tổ chức đại diện người lao động và tổ chức đại diện người sử dụng lao động. Nhiệm vụ của họ là hướng dẫn, hỗ trợ, và giúp đỡ các bên liên quan trong quá trình giải quyết tranh chấp lao động.
•  Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội có trách nhiệm tổ chức tập huấn và nâng cao chuyên môn cho hòa giải viên lao động, cũng như trọng tài viên lao động để họ có khả năng giải quyết tranh chấp lao động hiệu quả.
• Các cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân, khi có yêu cầu, là tổ chức tiếp nhận yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động. Nhiệm vụ của họ bao gồm việc phân loại, hướng dẫn, hỗ trợ và giúp đỡ các bên liên quan trong quá trình giải quyết tranh chấp lao động.

Trong khoảng thời gian 05 ngày làm việc, cơ quan tiếp nhận yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động chịu trách nhiệm chuyển hồ sơ đến hòa giải viên lao động nếu trường hợp yêu cầu hòa giải, hoặc chuyển đến Hội đồng trọng tài nếu yêu cầu giải quyết bằng hình thức trọng tài, hoặc hướng dẫn gửi đến Tòa án để giải quyết nếu cần thiết.

 Hướng dẫn cách Giải quyết tranh chấp lao động

Dù có nhiều tình huống tranh chấp lao động có thể xảy ra, các bên liên quan vẫn cần giải quyết tranh chấp tuân theo các nguyên tắc và phương thức được quy định tại Bộ luật Lao động năm 2019.

Nguyên tắc giải quyết tranh chấp lao động. Theo Điều 180, Bộ luật Lao động 2019, Việc giải quyết các tranh chấp lao động phải tuân theo các nguyên tắc sau:

•  Nguyên tắc công bằng, công khai, khách quan, kịp thời, đúng pháp luật.
• Nguyên tắc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tranh chấp.
•  Nguyên tắc tôn trọng quyền tự nguyện thỏa thuận của các bên tranh chấp.
•  Bên trung gian tham gia tiến hành giải quyết tranh chấp theo yêu cầu phải được sự đồng ý giữa các bên tranh chấp.

 Phương thức giải quyết tranh chấp. Để giải quyết tranh chấp lao động, bạn có thể sử dụng một trong các phương thức sau đây:

•  Thương lượng trực tiếp giữa các bên tranh chấp lao động để tìm ra giải pháp hài hòa lợi ích của cả hai bên;
•  Hòa giải là phương thức mà các bên tranh chấp tự thỏa thuận với nhau dưới sự hướng dẫn và hỗ trợ cơ sở bởi hòa giải viên lao động là người có năng lực, kinh nghiệm và uy tín trong lĩnh vực lao động, được cơ quan chuyên môn về lao động chỉ định;
• Trọng tài lao động là phương thức giải quyết tranh chấp mà các bên tranh chấp tự thỏa thuận chọn Hội đồng trọng tài lao động là cơ quan giải quyết tranh chấp lao động độc lập, công bằng, nhanh chóng và hiệu quả, được thành lập theo quy định của pháp luật. Quyết định của Hội đồng trọng tài lao động có hiệu lực thi hành như bản án của Tòa án nhân dân.
• Kiện tụng tại Tòa án nhân dân. Khi các bên không thể tự giải quyết tranh chấp lao động được thì đưa lên Toà án nhân dân để giải quyết.  Đây là cơ quan giải quyết tranh chấp lao động cuối cùng, có thẩm quyền xét xử các tranh chấp lao động theo quy định của pháp luật.

Các bên tranh chấp có thể lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp lao động phù hợp với tình hình và trường hợp cụ thể, tùy thuộc vào tính chất, quy mô và mức độ nghiêm trọng của tranh chấp nhưng cần đảm bảo nguyên tắc giải quyết tranh chấp để đôi bên cùng có lợi.

Các lưu ý để giải quyết tranh chấp lao động hiệu quả

Để giải quyết tranh chấp lao động để đôi bên cùng có lợi, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên tranh chấp, các cơ quan giải quyết tranh chấp lao động và các cơ quan chức năng khác. Một số giải pháp cụ thể như sau:

•  Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động. Tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động giúp các bên tranh chấp hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, từ đó có thể tự giải quyết tranh chấp một cách hiệu quả.
• Tạo điều kiện cho các bên tranh chấp tự giải quyết tranh chấp. Khi các bên tranh chấp tự giải quyết tranh chấp, họ sẽ có tiếng nói và quyền lợi của mình được tôn trọng hơn. Do đó, cần tạo điều kiện cho các bên tranh chấp tự giải quyết tranh chấp, ví dụ như hỗ trợ về kinh phí, pháp lý,...
•  Nâng cao năng lực của các cơ quan giải quyết tranh chấp lao động. Các cơ quan giải quyết tranh chấp lao động cần được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ để giải quyết tranh chấp lao động một cách công bằng, khách quan, đúng pháp luật.

Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên tranh chấp, các cơ quan giải quyết tranh chấp lao động và các cơ quan chức năng khác để giải quyết tranh chấp lao động một cách nhanh chóng, hiệu quả, đảm bảo quyền và lợi ích.

Dịch vụ về Giải quyết tranh chấp lao động nhanh chóng - đảm bảo

Luật Minh Khang hỗ trợ thực hiện thủ tục tranh chấp hợp đồng lao động như sau:

• Tư vấn về quy định pháp luật lao động mới nhất
• Hỗ trợ soạn thảo các văn bản kiến nghị, đơn khởi kiện...;
• Hỗ trợ nghiên cứu và làm việc với cơ quan có thẩm quyền để xử lý vụ việc;
• Hỗ trợ thực hiện các thủ tục pháp lý khác có liên quan