Tranh chấp quyền nuôi con thường phát sinh từ những mâu thuẫn về quyền nuôi con, nghĩa vụ cấp dưỡng và quyền thăm nom sau ly hôn. Các tranh chấp này không chỉ gây căng thẳng cho cha mẹ mà còn để lại hậu quả lâu dài, những vết thương tâm lý đối với con trẻ. Để giải quyết tranh chấp một cách hợp pháp, công bằng và bảo đảm lợi ích tốt nhất cho con trẻ, sự hỗ trợ của luật sư chuyên nghiệp là vô cùng cần thiết.

Với dịch vụ hỗ trợ giải quyết tranh chấp quyền nuôi con tại TAND khu vực 12 - Nghệ An, Luật Minh Khang đã hỗ trợ rất nhiều khách hàng giành quyền nuôi con thành công, giúp các cháu sớm ổn định môi trường sống. Dưới đây là bài viết hướng dẫn của Luật Minh Khang về tranh chấp quyền nuôi con tại TAND khu vực 12 - Nghệ An.

Nguyên tắc khi giao quyền nuôi con cho một bên khi ly hôn

Theo quy định tại Điều 81 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, việc nuôi con sau ly hôn được quy định rất chi tiết về trách nhiệm chăm sóc và giáo dục con cái. Cụ thể, dù sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn tiếp tục giữ trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con cái cho đến khi con đủ 18 tuổi. Nếu con đã đủ tuổi trưởng thành nhưng không có khả năng lao động hoặc không có tài sản để tự duy trì cuộc sống, cha mẹ vẫn có trách nhiệm đảm bảo quyền lợi cho con theo các quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình, Bộ Luật Dân sự và các luật liên quan khác.

Vợ chồng có thể thỏa thuận với nhau về việc ai sẽ là người trực tiếp nuôi con cũng như quyền và nghĩa vụ của mỗi bên đối với con cái. Tuy nhiên, nếu không đạt được sự đồng thuận, Tòa án sẽ đứng ra quyết định dựa trên lợi ích tốt nhất của con.

• Con dưới 36 tháng tuổi: Mẹ sẽ được ưu tiên quyền nuôi con, trừ khi không đủ điều kiện chăm sóc.
• Con từ 36 tháng đến dưới 7 tuổi: Tòa án sẽ xem xét nhiều yếu tố khác nhau để quyết định ai là người phù hợp hơn.
• Con từ 7 tuổi trở lên: Tòa án sẽ tham khảo ý kiến của con để đảm bảo quyết định phù hợp với mong muốn và lợi ích của trẻ.

Pháp luật luôn chú trọng bảo vệ quyền lợi của con trong trường hợp ly hôn và khuyến khích các bậc cha mẹ thỏa thuận với nhau về vấn đề này. Trong tình huống không thể thỏa thuận, Tòa án sẽ can thiệp và quyết định dựa trên điều kiện thực tế và lợi ích tốt nhất của con, đồng thời xem xét các yêu cầu và tranh chấp liên quan để đảm bảo quyền lợi của con được bảo vệ tối ưu.

Các yếu tố quan trọng khi tòa xét xử quyền nuôi con

Điều kiện kinh tế: Trước hết, Tòa án sẽ xem xét điều kiện kinh tế của cha, mẹ nhằm đánh giá khả năng bảo đảm cuộc sống ổn định cho con. Yếu tố này được thể hiện qua mức thu nhập hợp pháp, tính ổn định của nguồn tài chính cũng như điều kiện nhà ở, sinh hoạt, học tập và chăm sóc y tế dành cho trẻ. Người chứng minh được khả năng đáp ứng đầy đủ các nhu cầu thiết yếu của con sẽ có lợi thế khi Tòa án cân nhắc giao quyền nuôi dưỡng.

Khả năng chăm sóc và giáo dục con: Bên cạnh yếu tố kinh tế, Tòa án đặc biệt chú trọng đến khả năng trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con trong đời sống hằng ngày. Việc thường xuyên đưa đón con đi học, quan tâm đến sinh hoạt, học tập cũng như xây dựng môi trường phát triển lành mạnh cho trẻ thể hiện rõ vai trò và trách nhiệm của người nuôi con. Đồng thời, mối quan hệ tình cảm gắn bó giữa cha, mẹ và con cũng là căn cứ quan trọng để Tòa án xem xét.

Nguyện vọng của con từ đủ 7 tuổi trở lên: Đối với trẻ từ đủ 7 tuổi, Tòa án sẽ ghi nhận ý kiến, nguyện vọng của con khi quyết định người trực tiếp nuôi dưỡng. Nguyện vọng này không mang tính quyết định tuyệt đối nhưng là cơ sở tham khảo quan trọng, giúp Tòa án đánh giá sự gắn bó tình cảm và môi trường sống phù hợp nhất cho sự phát triển của trẻ.

Sức khỏe thể chất và tinh thần: Cuối cùng, sức khỏe thể chất và tinh thần của cha, mẹ là yếu tố không thể bỏ qua trong quá trình xét xử. Người trực tiếp nuôi con phải có đủ sức khỏe để chăm sóc, giáo dục và đồng hành cùng con lâu dài. Trường hợp một bên có vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ảnh hưởng đến khả năng nuôi dưỡng, Tòa án sẽ cân nhắc kỹ lưỡng để bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho trẻ.

Quy trình yêu cầu Tòa án giải quyết quyền nuôi con

Trong trường hợp cha, mẹ không thể tự thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con sau ly hôn, một bên có quyền yêu cầu Tòa án xem xét và phân xử theo trình tự pháp luật. Quy trình yêu cầu giành quyền nuôi con thường được thực hiện qua các bước sau:

Bước 1: Nộp đơn yêu cầu giành quyền nuôi con

Người có yêu cầu cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, bao gồm đơn yêu cầu giành quyền nuôi con, bản sao giấy khai sinh của con cùng các tài liệu, chứng cứ chứng minh khả năng nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục con của mình. Đồng thời, có thể cung cấp chứng cứ cho thấy bên còn lại không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con. Hồ sơ được nộp tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi con đang cư trú hoặc sinh sống ổn định.

Bước 2: Hòa giải tại Tòa án

Sau khi thụ lý hồ sơ, Tòa án sẽ tiến hành hòa giải nhằm tạo điều kiện để hai bên tự thỏa thuận về quyền nuôi con. Trường hợp các bên đạt được sự thống nhất, Tòa án sẽ ghi nhận thỏa thuận theo quy định. Nếu hòa giải không thành, vụ việc sẽ được đưa ra giải quyết theo thủ tục tố tụng.

Bước 3: Xét xử và quyết định quyền nuôi con

Tại phiên xét xử, Tòa án sẽ xem xét toàn bộ chứng cứ do các bên cung cấp, đánh giá điều kiện nuôi con của mỗi bên và lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của con (nếu con từ đủ 7 tuổi trở lên). Trên cơ sở đó, Tòa án sẽ đưa ra phán quyết giao quyền nuôi con cho người đáp ứng tốt nhất lợi ích về mọi mặt của trẻ.

Thu nhập bao nhiêu thì được quyền nuôi con?

Pháp luật hiện nay không quy định về mức thu nhập cụ thể bao nhiêu thì mới được giành quyền nuôi con. Thay vào đó, Tòa án sẽ phân xử cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng đáp ứng được mọi quyền lợi chính đáng của con.

Trường hợp bé dưới 36 tháng tuổi sẽ do mẹ trực tiếp nuôi dưỡng, và trẻ từ 07 tuổi trở lên sẽ xét theo nguyện vọng của con.

Tóm lại, việc căn cứ theo thu nhập bao nhiêu thì được quyền nuôi con cần xem xét nhiều yếu tố như thu nhập của cha hoặc mẹ, độ tuổi của con, mức sống địa phương, hoàn cảnh gia đình,…